Εγκεφαλικό επεισόδιο: Οι τρεις ερωτήσεις που σώζουν ζωές

Το εγκεφαλικό επεισόδιο συμβαίνει όταν διαταράσσεται η παροχή αίματος στον εγκέφαλο. Τα περισσότερα περιστατικά οφείλονται στην απόφραξη μιας από τις αρτηρίες που στέλνουν αίμα στον εγκέφαλο ή σε κάποιο μικρό κλαδίσκο. Αυτός ο τύπος αναφέρεται ως «ισχαιμικό» επεισόδιο (από την λέξη «ισχαιμία» η οποία σημαίνει ανεπαρκή παροχή αίματος).

Εκτός όμως από το «ισχαιμικό»υπάρχει και το «αιμορραγικό» επεισόδιο το οποίο συμβαίνει ως αποτέλεσμα της ρήξης ενός αγγείου είτε μέσα είτε γύρω από τον εγκέφαλο.

Στους παράγοντες κινδύνου ανήκουν η υψηλή αρτηριακή πίεση, τα αυξημένα λιπίδια στο αίμα, το σάκχαρο, το κάπνισμα, η παχυσαρκία, η λήψη αντισυλληπτικών δισκίων, η κατάχρηση αλκοόλ και τα επεισόδια άπνοιας στον ύπνο.

Οι τρεις εντολές
Πώς θα καταλάβετε ότι κάποιος έχει πάθει εγκεφαλικό επεισόδιο; Κάτι τέτοιο δεν είναι ούτε απλό, ούτε εύκολο. Ωστόσο θα μπορούσαμε να αναφέρουμε τις τρεις εντολές που συχνά χρησιμοποιούνται από τους γιατρούς σαν ένα πρώτο βήμα, για την αξιολόγηση ενός ασθενούς και μπορεί να βοηθήσουν έναν μη ειδικό. Ζητήστε από το άτομο που έχετε απέναντί σας να εκτελέσει τρεις απλές εντολές:

  • Να χαμογελάσει. Μήπως η μία πλευρά του προσώπου πέφτει;
  • Να σηκώσει ψηλά και τα δύο χέρια. Μήπως το ένα χέρι πέφτει παραλυμένο προς τα κάτω;
  • Να πει μια απλή φράση π.χ., «σήμερα είναι Δευτέρα». Μπορεί το άτομο να επαναλάβει μια απλή πρόταση; Δυσκολεύεται ή μπερδεύει τα λόγια του;

Όταν ο ασθενής δεν μπορεί να εκτελέσει τις παραπάνω εντολές πρέπει να τον μεταφέρετε επειγόντως στο πλησιέστερο νοσοκομείο.

Πιο αναλυτικά τα πιο συνηθισμένα συμπτώματα είναι:

  • Το μούδιασμα, η αδυναμία ή η παράλυση στην μία πλευρά του σώματος. Αυτό μπορεί να αφορά το χέρι, το πόδι, την μία πλευρά του προσώπου ή και όλα μαζί.
  • Προβλήματα στην επικοινωνία, στην ομιλία και την κατάποση. Αυτό μπορεί να συμβαίνει εξαιτίας δυσκολίας στην ομιλία ή αδυναμία στην σωστή κατανόηση αυτών που λέγονται. Οι διαταραχές αυτές αναφέρονται ως «αφασία». Επίσης είναι δυνατό να δημιουργηθούν προβλήματα στη γραφή και στην ανάγνωση. Σε πολλά εγκεφαλικά επεισόδια υπάρχει και δυσκολία στην κατάποση.
  • Διαταραχές στην όραση. Ο ασθενής μπορεί να αναφέρει αιφνίδια απώλεια όρασης από το ένα μάτι ή να μην μπορεί να δει σε ένα τμήμα του οπτικού του πεδίου, προς τα αριστερά ή τα δεξιά ή προς ένα μόνο τεταρτημόριο.
  • Διαταραχές στην ισορροπία οι οποίες ξεκίνησαν απότομα ιδιαίτερα σε ασθενή που δεν είχε πριν αντίστοιχα επεισόδια ούτε προβλήματα με τα αυτιά του
  • Ελάττωση της αντίληψης των προσβεβλημένων μελών. Αυτό συμβαίνει πιο συχνά στις περιπτώσεις που έχει πρόβλημα η αριστερή πλευρά του σώματος. Ο ασθενής δεν αντιλαμβάνεται τι έχει πάθει.

Η πρόληψη
Η πρόληψη του εγκεφαλικού επεισοδίου συνίσταται στην αποφυγή των συνηθειών (π.χ. κάπνισμα, διατροφή με λιπαρά) και στην αντιμετώπιση των παθολογικών καταστάσεων (π.χ. διαβήτης, υπέρταση) που μπορούν να βλάψουν τα αγγεία. Το σημαντικότερο όμως είναι να μην αγνοείτε τυχόν συμπτώματα όπως αυτά που αναφέρθηκαν επειδή, παρότι είναι παροδικά, είναι προμηνύματα ενός σοβαρότερου κινδύνου.

Τα αίτια
Συχνό αίτιο των ισχαιμικών εγκεφαλικών επεισοδίων είναι οι καρδιαγγειακές παθήσεις. Ιδιαίτερα καρδιακές αρρυθμίες και παθήσεις των καρδιακών βαλβίδων ή προηγούμενο έμφραγμα μυοκαρδίου αυξάνουν τον κίνδυνο για εγκεφαλικό επεισόδιο καθώς σε αυτές τις περιπτώσεις δημιουργούνται πήγματα αίματος που ταξιδεύουν στην κυκλοφορία και ονομάζονται έμβολα. Επίσης στα αίτια ανήκει καιη αρτηριοσκλήρυνση, μια κατάσταση που δημιουργείται με το πέρασμα των χρόνων και έχει ως αποτέλεσμα να στενεύει σταδιακά ο αυλός των αρτηριών αλλά και να δημιουργούνται θρόμβοι, δηλαδή πήγματα αίματος που μπορούν να την αποφράξουν.

Συνηθέστερη αιτία των αιμορραγικών εγκεφαλικών επεισοδίων είναι η αρρύθμιστη αρτηριακή πίεση. Στην περίπτωση των αιμορραγιών όμως η κατάσταση είναι πιο περίπλοκη καθώς μπορεί να εμπλέκονται και άλλες αιτίες όπως ανωμαλίες των αγγείων (ανευρύσματα και αγγειακές δυσπλασίες), συστηματικά νοσήματα κ.α.

Πηγή: Ελληνική Εταιρεία Αγγειακών Εγκεφαλικών Νόσων

Δέκα πιθανοί λόγοι υγείας που νιώθετε συχνά κούραση όλη την ημέρα

[Πηγή: iatropedia.gr]

Ολοένα και περισσότεροι παραπονιούνται ότι αισθάνονται αυξημένη κούραση, εξάντληση, ατονία και αδυναμία να φέρουν εις πέρας τις υποχρεώσεις της καθημερινότητας.

Υπάρχει μια σειρά από παθήσεις, ή ασθένειες που μπορεί να σας προκαλούν κούραση, την οποία δεν ξέρετε πώς να εξηγήσετε. Παρακάτω μπορείτε να δείτε 10 πιθανές παθήσεις, που είναι γνωστό ότι προκαλούν κόπωση.

1. Άγχος

Είναι απόλυτα φυσιολογικό να αισθάνεστε ανήσυχοι κατά καιρούς, αλλά υπάρχουν μερικοί άνθρωποι που βιώνουν σταθερά, ακατανίκητα συναισθήματα άγχους, τόσο έντονα που επηρεάζουν την καθημερινή τους ζωή. Οι γιατροί ονομάζουν αυτή την κατάσταση γενικευμένη αγχώδη διαταραχή (ΓΑΔ). Σύμφωνα με τους ειδικούς η ΓΑΔ είναι παρούσα στο 3-8% του γενικού πληθυσμού. Εκτός από το αίσθημα ανησυχίας και εκνευρισμού, τα άτομα με ΓΑΔ συχνά αισθάνονται και ακραία εξάντληση. Άλλες συνήθεις διαταραχές άγχους περιλαμβάνουν που συνδέονται με την αυξημένη κόπωση είναι η διαταραχή κοινωνικού άγχους, η αγοραφοβία, η ιδεοψυχαναγκαστική διαταραχή και η κρίση πανικού.

2. Αδενικός πυρετός (αδενοπάθεια)

Είναι μια ιογενής λοίμωξη που προσβάλλει κυρίως νεαρούς ενήλικες. Τα συμπτώματα είναι πρησμένοι αδένες στον λαιμό, πυρετός, οξύς πονόλαιμος και υπερβολική κούραση. Και ενώ τα συμπτώματα της αδενοπάθειας μπορεί να υποχωρήσουν μέσα σε 2-3 εβδομάδες, η κούραση μπορεί να διαρκέσει για πολύ περισσότερο. Το βρετανικό Εθνικό Σύστημα Υγείας (NHS) συμβουλεύει τους ασθενείς να κάνουν ελαφριά άσκηση όταν υποχωρήσουν τα συμπτώματα. Αυτό βοηθά την μυϊκή δύναμη να επιστρέψει.

3. Σύνδρομο Ανήσυχων Ποδιών (ΣΑΠ)

Ο δρ Michael J. Breus, κλινικός ψυχολόγος και ειδικός ύπνου υποστηρίζει ότι για τα εκατομμύρια των ανθρώπων που πάσχουν από ΣΑΠ, ο ύπνος μπορεί να είναι εξαιρετικά δύσκολος και να γίνεται με συνεχείς διακοπές. Το ΣΑΠ είναι όταν έχετε δυσάρεστη αίσθηση διαρκώς στα πόδια σας (μερικές φορές ακόμη και στα χέρια σας) σαν να νιώθετε μούδιασμα, “καρφίτσες” και ακόμη και ο πόνο. Αυτό συμβαίνει συνήθως όταν ξαπλώνετε, ή κάθεστε. Ως εκ τούτου, επηρεάζεται ο ύπνο σας δραματικά, προκαλώντας σας να αισθάνεστε εξαιρετικά κουρασμένοι κατά τη διάρκεια της επόμενης ημέρας.

4. Υπολειτουργία του θυρεοειδούς

Είναι μια πάθηση γνωστή και ως υποθυρεοειδισμός και σημαίνει ότι το σώμα παράγει πολύ λίγη θυροξίνη. Όταν υπολειτουργεί ο θυρεοειδής αδένας είναι πιθανό να αισθάνεστε κουρασμένοι, να παίρνετε κιλά χωρίς να το καταλαβαίνετε και να έχετε πόνους στους μυς. Για τη διάγνωση αυτής της κατάστασης, οι γιατροί συνήθως κάνουν μια πλήρη εξέταση αιμοσφαιρίων. Ο υποθυρεοειδισμός είναι πιο συχνός σε άτομα μεγαλύτερης ηλικίας και ειδικά στις γυναίκες. Μερικές φορές επηρεάζονται επίσης τα παιδιά και τα βρέφη.

5. Υπνική άπνοια

Αυτή είναι μια κατάσταση όπου η αναπνευστική σας δίοδος στον λαιμό κλείνει, ή στενεύει επηρεάζοντας την αναπνοή σας, ενώ κοιμάστε. Αυτές οι παύσεις στην κανονική αναπνοή μπορεί να διαρκέσουν για μερικά δευτερόλεπτα και μερικές φορές λίγα λεπτά και έχουν μια μεγάλη επίδραση στον ύπνο σας. Μπορεί να κάνουν τα επίπεδα του οξυγόνου στο αίμα σας να πέσουν πολύ χαμηλά και ενδέχεται να επιφέρουν υπερβολικό ροχαλητό. Αυτή η κατάσταση είναι ιδιαίτερα διαδεδομένη σε υπέρβαρους, μεσήλικες άνδρες. Οι γιατροί έχουν διαπιστώσει ότι το αλκοόλ και το κάπνισμα επιδεινώνουν την κατάσταση.

6. Αναιμία

Αυτή η συχνή πάθηση προκαλείται από την έλλειψη σιδήρου στον οργανισμό. Ο σίδηρος είναι απαραίτητος για την μεταφορά οξυγόνου στο αίμα και τα χαμηλά επίπεδα σιδήρου είναι μια κοινή αιτία για το αίσθημα κούρασης και ατονίας. Η σιδηροπενική αναιμία επηρεάζει περίπου 1 στους 20 άνδρες και μετεμμηνοπαυσιακές γυναίκες, αλλά είναι πιθανό να εκδηλωθεί και σε γυναίκες που έχουν ακόμη εμμηνόρροια. Τα τυπικά συμπτώματα περιλαμβάνουν: κόπωση, πρόβλημα αναπνοής, ταχυπαλμία και μια χλωμή απόχρωση στην επιδερμίδα.

7. Σύνδρομο Χρόνιας Κόπωσης

Είναι μια πάθηση που προκαλεί υπερβολική κούραση, αλλά η αιτία της είναι άγνωστη. Οι ειδικοί πιστεύουν ότι μπορεί να συνδέεται με μια σειρά από επιμέρους παράγοντες, όπως οι ιογενείς λοιμώξεις και το ψυχολογικό στρες. Δεν υπάρχει τεστ που να μπορεί να διαγνώσει το σύνδρομο χρόνιας κόπωσης. Ως εκ τούτου, απαιτείται μια σειρά επιμέρους εξετάσεων απλά και μόνο για να αποκλείσουν οι γιατροί άλλες πιθανές αιτίες της κόπωσης, προτού μπορεί να γίνει διάγνωση.

8. Κοιλιοκάκη

Αυτή η ασθένεια είναι μια αντίδραση του οργανισμού στη γλουτένη, μια πρωτεΐνη που βρίσκεται στο σιτάρι και σε πολλά άλλα δημητριακά. Το NHS αναφέρει ότι στο Ηνωμένο Βασίλειο το 1% των ανθρώπων έχει κοιλιοκάκη, αλλά πολλοί δεν γνωρίζουν καν ότι την έχουν. Τα συμπτώματα περιλαμβάνουν την τυπική κούραση και διάρροια, καθώς και αναιμία και απώλεια βάρους. Οι γιατροί είναι συνήθως σε θέση να εξακριβώσουν αν έχετε κοιλιοκάκη, μέσω μιας εξέτασης αίματος.

9. Διαβήτης

Ένας “συνήθης ύποπτος” για αυξημένη κούραση είναι και ο διαβήτης. Είναι μια πάθηση, όπου υπάρχει πάρα πολύ σάκχαρο στο αίμα, ως αποτέλεσμα της έλλειψης της ορμόνης ινσουλίνης, η οποία παράγεται στο σώμα από το πάγκρεας. Τα βασικά συμπτώματα του διαβήτη είναι εξάντληση, υπερβολική δίψα και συχνή ούρηση.

10. Κατάθλιψη

Εξ ορισμού η κατάθλιψη συνδέεται με αισθήματα ακραίας θλίψης και μελαγχολίας, αλλά εκτός από αυτά τα συναισθήματα θα σας κάνει επίσης να αισθάνεστε μεγάλη ατονία και κόπωση, σαν να μην έχετε δύναμη να κάνετε οτιδήποτε.

ΚΔΒΜ Θεματική Ενότητα: Αγωγή Υγείας – Πρώτες Βοήθειες

Σύμφωνα με τον ορισμό που διατυπώθηκε στο καταστατικό του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (1946) η Υγεία είναι «η κατάσταση της πλήρους Σωματικής, Ψυχικής και Κοινωνικής ευεξίας και όχι μόνο η απουσία ασθένειας ή αναπηρίας». Η Πρόληψη αποτελεί τον ακρογωνιαίο λίθο της Υγείας του ανθρώπου και συμβάλλει στη μείωση της θνησιμότητας περισσότερο από τη θεραπευτική. Η προληπτική φροντίδα αφορά στην καταπολέμηση και αποφυγή των κινδύνων που απειλούν την υγεία του ανθρώπου, στην υιοθέτηση υγιών στάσεων και συμπεριφορών. Απαιτεί συστηματική προσπάθεια και συχνά βοήθεια από ειδικούς επιστήμονες. Για το σκοπό αυτό έχει αναπτυχθεί ο ιδιαίτερος επιστημονικός κλάδος της Αγωγής Υγείας, που με οργανωμένα προγράμματα παρέμβασης και συμβουλευτικής υποστήριξης, βοηθά στην καταπολέμηση ανθυγιεινών συμπεριφορών και στην υιοθέτηση συνηθειών που προστατεύουν και προάγουν την υγεία. Πρώτες βοήθειες είναι η άμεση παροχή βοήθειας ή περίθαλψης σε θύµα κάποιου ατυχήµατος ή σε πάσχοντες από µια οξεία νόσο µε σκοπό την επείγουσα αντιμετώπιση απειλητικών καταστάσεων για τη ζωή και την Υγεία. Σκοπός της παροχής των Πρώτων Βοηθειών είναι η Διατήρηση της ζωής, η Πρόληψη της επιδείνωσης της κατάστασης, η Ανακούφιση από τον πόνο και η βοήθεια για Ανάνηψη. Η αναγκαία γνώση παροχής Πρώτων Βοηθειών μπορεί να αποκτηθεί από τον οποιοδήποτε με απλή διαδικασία και πρακτικές ασκήσεις δεδομένου “Κάλλιο προλαμβάνειν παρά θεραπεύειν”.
Κατεβάστε / Διαβάστε τη θεματική ενότητα εδώ.