Ποιός ήταν ο Πύρρων;

Ο Πύρρων ο Ηλείος (360 π.Χ. – 270 π.Χ.) ήταν Έλληνας φιλόσοφος, γνωστός για την εκκίνηση του ρεύματος του Φιλοσοφικού Σκεπτικισμού (ο οποίος διαφοροποιείται από τον σκεπτικισμό ή τον Επιστημονικό Σκεπτικισμό).

Τι είναι όμως αυτός ο Φιλοσοφικός Σκεπτικισμός;
Οι απόψεις του Πύρρωνος για τη γνώση

Ο Πύρρων καταφέρεται εναντίον όλων των θεωριών της γνώσης που ζητούν, όπως ζητούσαν οι Στωικοί και οι Επικούρειοι, να δείξουν ότι ορισμένες αντιληπτικές εμπειρίες μάς δίνουν απόλυτα ακριβή πληροφόρηση για την αληθινή φύση των (εξωτερικών) αντικειμένων. Η βάση της κριτικής του είναι ότι δεν μπορούμε να φτάσου με στα αντικείμενα ανεξάρτητα από την αισθητηριακή αντίληψη, και ότι η αισθητηριακή αντίληψη δεν μας παρέχει εγγύηση ότι συλλαμβάνουμε τα πράγματα όπως πραγματικά είναι. Συνεπώς , τα αντικείμενα καθεαυτά δεν προσφέρονται για έλεγχο της αισθητηριακής μας αντίληψης. Η αισθητηριακή αντίληψη αποκαλύπτει στο υποκείμενο της αντίληψης « αυτό που φαίνεται » (το φαινόμενον)· ωστόσο, « αυτό που φαίνεται » δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως έγκυρη μαρτυρία από την οποία να συνάγου με « αυτό που είναι » (το ον).

A. Long, Η ελληνιστική φιλοσοφία , Στωικοί, Επικούρειοι, Σκεπτικοί , σ . 139

Η καλύτερη αφετηρία για μια εξέταση του σκεπτικισμού του Πύρρωνος είναι ένα κείμενο από το Περί Φιλοσοφίας του Αριστοκλή, μια περιπατητική πραγματεία γραμμένη τον 2ο αιώνα μ.Χ., που την παραθέτει ο Ευσέβιος, επίσκοπος Καισαρείας (Ευ. Προπ. 14, 18, 758c- d).
Ο μαθητής του Πύρρωνος Τίμων λέει ότι ο άνθρωπος που θέλει να είναι ευδαίμων πρέπει να λάβει υπόψη του τα εξής τρία προβλήματα:
    πρώτο, τι είναι στην πραγματικότητα τα πράγματα·

    δεύτερο, ποια στάση θα πρέπει να υιοθετήσουμε απέναντί τους·
    και, τέλος, τι θα προκύψει από μια τέτοια στάση.
Σύμφωνα με τον Τίμωνα, ο Πύρρων διακήρυξε ότι είναι εξίσου αδύνατο να διακρίνουμε, να μετρήσουμε και να κρίνουμε τα πράγματα (αδιάφορα, αστάθμητα, ανεπίκριτα). Γι ’ αυτόν το λόγο, ούτε τα δεδομένα των αισθήσεών μας ούτε οι κρίσεις μας είναι αληθείς ή ψευδείς. ∆εν πρέπει συνεπώς να στηριζόμαστε σ ’ αυτές , αλλά πρέπει να αποφεύγουμε να διατυπώνουμε κρίσεις, να μην κλίνουμε προς τη μία ή την άλλη άποψη, και να είμαστε κατηγορηματικοί, λέγοντας για κάθε επιμέρους πράγμα ότι είναι όχι περισσότερο από ό, τι δεν είναι ή ότι και είναι και δεν είναι ή ότι ούτε είναι ούτε δεν είναι. Για όσους υιοθετήσουν αυτή τη στάση η συνέπεια θα είναι να φτάσουν πρώτα στην άρνηση να διατυπώνουν ισχυρισμούς (αφασία) και κατόπιν στην ψυχική ηρεμία (αταραξία).

A. Long, Η ελληνιστική φιλοσοφία, Στωικοί, Επικούρειοι, Σκεπτικοί, σ. 137

Λιοντάρι και αγριόχοιρος

Μέσα στη μεγάλη κάψα του καλοκαιριού, βρέθηκαν ένα λιοντάρι και ένας αγριόχοιρος κοντά σε μια μικρή πηγή, όπου έτρεχε δροσερό νεράκι. Είχαν και οι δυο τους τέτοια δίψα, που δεν είχαν την υπομονή να περιμένουν να πιει πρώτα ο ένας κι ύστερα ο άλλος. Έσπρωξε το λιοντάρι με τόση ορμή τον αγριόχοιρο, που ο αγριόχοιρος βρέθηκε δυο μέτρα πέρα από το νερό. Μα κι αυτός ορθώθηκε στα γρήγορα και, πέφτοντας πάνω στο λιοντάρι, το απομάκρυνε από την πηγή. Κι αυτό συνεχίστηκε αρκετή ώρα. Έτσι που ούτε το ένα ούτε το άλλο δεν είχαν καταφέρει να ξεδιψάσουν, μα ούτε να δροσιστούν με μια ρουφηξιά νερό. Πάλευαν του σκοτωμού πεισματωμένα και, παίρνοντας βαθιές ανάσες, σταματούσαν ένα λεφτό, ξαναπαίρνανε φόρα και ξανάρχιζαν. Είχαν και οι δυο καταξεσκιστεί, καταπληγιαστεί.
Τους είδαν από ψηλά δυο σαρκοβόρα, αρπακτικά πουλιά, γύπας και κοράκι, κατέβηκαν χαμηλά και πετούσαν από πάνω τους, περιμένοντας πότε θα πέσουν πια ψόφια για να τα καταβροχθίσουν. Το λιοντάρι κι ο αγριόχοιρος τα είδαν, κατάλαβαν το σχέδιό τους και τρομοκρατήθηκαν.
– Βλέπεις τι γίνεται από πάνω μας; είπε το λιοντάρι στον αγριόχοιρο. Περιμένουν να αλληλοφαγωθούμε, για να γλεντήσουν με τις σάρκες μας.
– Καλά που το κατάλαβες. Εμένα δε μου αρέσει ποτέ η διχόνοια. Με τη φιλική συνεννόηση τελειώνουν όμορφα και καλά όλες οι δουλειές… Θα είχαμε πιει το νεράκι μας, θα είχαμε ξεδιψάσει και δε θα είχαμε γεμίσει πληγές.
Στάθηκαν με τη σειρά τους μπρος στην πηγή, ήπιαν, ήπιαν με την ψυχή τους, ξεδίψασαν και ελεεινολογούσαν τους εαυτούς τους που κόντεψαν με το τυφλό πείσμα τους να κάμουν τα κορμιά τους πλούσιο τραπέζι στα σαρκοβόρα πουλιά.
(Mύθος του Αισώπου διασκευασμένος από τη συγγραφέα Έλλη Αλεξίου)

Λόγια για να σκεφτούμε… (στα εγγλέζικα)

A lot of people wonder how you know you’re in love. Just ask yourself this one question: “Would I mind being financially destroyed by this person?” — Ronnie Shakes

My parents have been married for fifty years. I asked my mother how they did it. She said, “You just close your eyes and pretend it’s not happening.” — Rita Rudner

I date this girl for two years and then the nagging starts: “I wanna know your name.” — Mike Binder

We learn. . .

  • 10% of what we READ
  • 20% of what we HEAR
  • 30% of what we SEE
  • 40% of what we both SEE and HEAR
  • 70% of what is DISCUSSED with others
  • 80% of what we EXPERIENCE personally
  • 95% of what we TEACH someone else

    Money…

    …Can buy you a house. But not a home.
    …Can buy you a clock. But not time.
    …Can buy you a bed. But not sleep.
    …Can buy you a book. But not knowledge.
    …Can buy you medicine. But not health.
    …Can buy you a position. But it not respect.
    …Can buy you blood. But not life.
    …Can buy you sex. But not love.

    Ποιός ήταν ο Παρμενίδης;

    Ο Παρμενίδης γεννήθηκε στην Ελέα της Μεγάλης Ελλάδας στα τέλη του 6ου αι. π.Χ., σε ένα περιβάλλον επηρεασμένο από τις απόψεις του Πυθαγόρα και του Ξενοφάνη. Θεωρείται η πλέον πρωτότυπη μορφή της προσωκρατικής σκέψης. Σε αντίθεση με τους Ίωνες φυσιολόγους δεν αναζητά την ενότητα του κόσμου σε μια φυσική ουσία, αλλά στην ίδια την «οντότητα» των πραγμάτων που μας περιβάλλουν, στο είναι όλων των όντων και όλων των πραγμάτων.

     

    [πηγή: youtube Introduction to Parmenides | Academy of Ideas]

    [πηγή: youtube Parmenides Chapter 5 from Book One, Part One of Bertrand Russell’s “The History Of Western Philosophy” (1945) 12:11]

     

    Τι είναι γάτα;

    Η γάτα (Felis catus – Αίλουρος η γαλή) ανήκει στην οικογένεια των Αιλουροειδών και είναι το πιο διαδεδομένο κατοικίδιο ζώο. Ζει στο περιβάλλον του ανθρώπου εδώ και τουλάχιστον 9.500 χρόνια.
    Δεινός θηρευτής, η γάτα κυνηγά πάνω από 1.000 είδη ζώων για τροφή. Μπορεί να εκπαιδευτεί ώστε να υπακούει σε απλές διαταγές. Οι γάτες επίσης έχει διαπιστωθεί ότι μαθαίνουν να χειρίζονται απλούς μηχανισμούς, όπως πόμολα πόρτας. Τα ζώα χρησιμοποιούν μια ποικιλία φωνών και ένα είδος γλώσσας του σώματος που τους χρησιμεύει στη μεταξύ τους επικοινωνία. Τα νιαουρίσματα, τα γουργουρίσματα και τα μουγκρίσματα είναι από τους πιο γνωστούς τρόπους επικοινωνίας.
    Μέχρι πρόσφατα πιστευόταν ότι η γάτα εξημερώθηκε στην αρχαία Αίγυπτο, όπου θεωρούνταν ιερό ζώο. Ωστόσο, τα αποτελέσματα έρευνας του 2007 έδειξαν ότι η καταγωγή όλων των κατοικίδιων γατών πιθανώς ανάγεται σε πέντε αφρικανικές αγριόγατες (Felis silvestris lybica) που έζησαν στην Εγγύς Ανατολή γύρω στο 8000 π.Χ.
    Ο Ισαάκ Νεύτων εφηύρε την μικρή πόρτα για τις γάτες, επειδή η γάτα του άνοιγε την πόρτα και χαλούσε τα “πειράματά” του στο σκοτάδι.
    Όσο περισσότερο μιλάς στην γάτα σου, τόσο πιο μόνος είσαι.
    Στο Βέλγιο το 1879 χρησιμοποιούσαν τις γάτες για να παραδίδουν αλληλογραφία, αλλά κάποια στιγμή κατάλαβαν ότι δεν ήταν τόσο αποτελεσματικές στην εργασία τους.
    Δεν υπάρχει γατοτροφή με γεύση ποντίκι! Απλούστατα γιατί δοκιμάστηκε και οι γάτες δεν έδειξαν προτίμηση.
    Κατά μέσο όρο, όπως πολλοί άνθρωποι, μια γάτα κοιμάται τα 2/3 της ημέρας. Το 1/3 των ωρών που είναι ξύπνιες το χρησιμοποιούν για καλλωπισμό, όπως πολλοί άνθρωποι.
    Οι γάτες δεν γεύονται το γλυκό, λόγω μιας γενετικής μετάλλαξης.
    Το μυαλό της γάτας μοιάζει περισσότερο με το μυαλό του ανθρώπου παρά του σκύλου.
    Ο πάπας Innocent VIII καταδίκασε τις γάτες ως κακές και χιλιάδες κατέληξαν στην πυρά. Την περίοδο εκείνη οι γάτες δεν αγαπούσαν τους ανθρώπους. Τα ποντίκια αντικατέστησαν τις γάτες ως κατοικίδια, στογγυλοκάθονταν στο τζάκι και πολλά παιχνίδια έπρεπε να προσαρμοστούν. Επίσης, επειδή οι άνθρωποι του Μεσαίωνα τις συσχέτιζαν με την μαγεία, στις γιορτές συνηθιζόταν να βάζουν τις γάτες σε τσουβάλια και να τις πετάνε ή στην φωτιά ή από τα καμπαναριά των εκκλησιών. Αλλά οι γάτες γέλασαν τελευταίες, όσες είχαν απομείνει, γιατί η Πανώλη εξαπλώθηκε πάρα πολύ, σκοτώνοντας βασανιστικά χιλιάδες ανθρώπους. Και έτσι η Μητέρα Φύση, όπως πάντα, φρόντισε να φερθεί δίκαια και στα δύο της παιδιά.

     

    Η πρώτη γάτα στο διάστημα ήταν μια Γαλλίδα γάτα ονόματι Felicette (a.k.a. “Astrocat”). Το 1963, η Γαλλία εκτόξευσε την γάτα στο διάστημα με ηλεκτρόδια στο κεφάλι τα οποία έστελναν νευρολογικά σήματα του εγκεφάλου της πίσω στην Γη. Η γάτα επιβίωσε το ταξίδι, γιατί όπως ξέρουμε οι γάτες μπορούν να προσγειωθούν ομαλά στο έδαφος από μεγάλο ύψος. Ενδιαφέρον είναι ότι η γάτα που τους είχε υποσχεθεί ότι θα κάνει το ταξίδι στο διάστημα δραπέτευσε την τελευταία στιγμή και οι Γάλλοι βρήκαν την πρώτη περαστική. Την ονόμασαν Felicette, γιατί ο γάτος που δραπέτευσε ονομαζόταν Felix.

     

    Όταν μια γάτα πέθαινε στην Αρχαία Αίγυπτο, η οικογένεια θρηνούσε ξυρίζοντας τα φρύδια τους. Οργάνωναν κηδεία κανονική, κόλυβα, έπιναν κρασί και χτυπούσαν το στήθος τους. Μετά βαλσάμωναν την γάτα την έβαζαν μέσα σε ένα ξύλινο ομοίωμα και την τοποθετούσαν πάνω σε ένα κεσεδάκι με άμμο για την μεταθανάτια ανάγκη της και μικρές μούμιες από ποντίκια γύρω της. Το λαθρεμπόριο δε των γατών έξω από την Αίγυπτο, τιμωρούνταν με θάνατο. Κάποιες όμως δραπέτευσαν και κολύμπησαν μέχρι την Ελλάδα, όπου πουλιούνταν σε πλούσιους Αθηναίους με την μεσολάβηση Φοινίκων εμπόρων.

     

    Η πιο πλούσια γάτα είναι ο Blackie, με περιουσία 15 εκατομμύρια λίρες Αγγλίας που της άφησε η Ben Rea.